![](https://cdn.prod.website-files.com/649174dcab676e52a64ce81a/64929fcf1371d99bc9b1608d_wushu-1.jpeg)
สำหรับคอหนังจีนกำลังภายในที่ตัวละครต่างก็โชว์ความสามารถในการเตะ ต่อย กระโดด และร่ายรำกระบวนท่า เชื่อว่าต้องเพลิดเพลินไปกับบทสัมภาษณ์ในครั้งนี้แน่นอน เพราะเราจะพาไปพูดคุยกับ ‘โจ แซ่ลี’ (Jo Saelee) นักกีฬาวูซูทีมชาติไทย วัย 23 ปี ที่เริ่มต้นพัฒนาฝีมือมาตั้งแต่เด็ก นอกจากความเท่อันเป็นที่ประจักษ์แล้ว กีฬานี้ยังมีมุมมองไหนน่าสนใจอีกบ้าง ที่ทำให้คนรุ่นใหม่อย่างเขาเลือกที่จะสานต่อมันอย่างจริงจัง
![](https://cdn.prod.website-files.com/649174dcab676e52a64ce81a/64929fcf1371d99bc9b1607d_wushu-2.jpeg)
จริงหรือไม่ที่ ‘วูซู’ ไม่เท่ากับ ‘กังฟู’
ก่อนที่จะไปพูดคุยให้ถึงแก่นของ ‘วูซู’ (Wushu) โจได้ขยายความให้ทุกคนทำความเข้าใจกันก่อนว่าวูซูคืออะไร เพราะเชื่อเหลือเกินว่าหากเราไม่ได้เกริ่นนำถึงหนังจีน บางคนก็อาจจะไม่เคยรู้จักกีฬานี้มาก่อน และส่วนใหญ่มักคุ้นเคยกับคำว่า ‘กังฟู’ มากกว่า แต่ความจริงแล้ว ทั้ง 2 อย่างนี้คือสิ่งเดียวกัน
“วูซูเป็นชื่อสากลของกังฟู เหมือนคำว่าสยามกับประเทศไทยนั่นแหละครับ เมื่อยุคสมัยเปลี่ยน เราก็ต้องเปลี่ยนตาม แต่กับบางคนที่บอกว่ามันไม่ใช่สิ่งเดียวกัน พยายามแยกมันออกจากกัน ก็เพราะเขาพยายามสร้างข้อแตกต่าง ด้วยเหตุผลเรื่องอายุ ข้อจำกัดด้านร่างกาย การปรับตัวให้เข้ากับระบบการแข่งขัน และอาจจะเป็นเรื่องเชิงพาณิชย์ต่างๆ”
![](https://cdn.prod.website-files.com/649174dcab676e52a64ce81a/64929fcf1371d99bc9b160b0_wushu-3.jpeg)
“ในอดีต คนจีนเขามีหลายแซ่ (สกุล) แต่ละแซ่ก็จะมีท่ามวยเป็นของตัวเอง วูซูคือการเอาความโดดเด่นของแต่ละมวยนี้มารวมกัน แล้วมีกฎเกณฑ์มากำหนดว่าท่าที่ถูกต้องคือแบบไหน โดยมีการแข่งขันอยู่ 3 ประเภท คือ ท่ารำหรือยุทธลีลา ต่อสู้ และราชสีห์หรือเชิดสิงโต”
คุณสมบัติที่ทำให้เล่นได้ดี
“ ‘มีใจ มีวินัย ไม่หนัก ไม่สูงเกิน’ จะเล่นวูซูให้ได้ดี อย่างแรกต้องมีใจที่จะเล่น และมีวินัยในการฝึกซ้อม เพราะเราต้องเจอโค้ชที่หลากหลาย บางคนสอนกระโดด บางคนสอนร่ายรำ ถ้าไม่ชอบหรือไม่เปิดใจเรียนรู้สิ่งใหม่ก็จะทำให้ฝีมือไม่พัฒนา ส่วนเรื่องน้ำหนักตัวก็มีผลต่อการเล่นมากครับ ถ้าน้ำหนักเยอะเกินไปก็จะกระโดดไม่ค่อยขึ้น และสรีระจะต้องไม่สูงเกินไป เพราะมันเป็นกีฬาที่ต้องใช้ความคล่องแคล่วว่องไว”
![](https://cdn.prod.website-files.com/649174dcab676e52a64ce81a/64929fcf1371d99bc9b160ac_wushu-4.jpeg)
เสน่ห์เฉพาะตัวของวูซู
“วูซูเป็นทั้งศาสตร์และศิลป์ มีเสน่ห์ วิธีการ ความหลากหลาย และปรัชญาคำสอนที่ส่งต่อกันมาแต่ดั้งเดิม อีกอย่างคือมันเป็นสิ่งที่เล่นได้ทุกเพศทุกวัย เช่น ถ้าเป็นผู้สูงอายุก็เลือกรำช้าๆ แบบ ‘ไท่เก๊ก’ แต่ถ้าเป็นวัยรุ่นก็เล่นมวยยาวได้”
สิ่งที่ยากที่สุดในการเล่นวูซู
“ช่วงแรกที่ต้องดัดขาครับ เพราะนักกีฬาวูซูต้องฉีกขาเป็นเส้นตรงหรือมากกว่านั้นให้ได้ด้วย”
![](https://cdn.prod.website-files.com/649174dcab676e52a64ce81a/64929fcf1371d99bc9b16021_wushu-5.jpeg)
‘โจ แซ่ลี’ กับการหล่อหลอมตัวเองให้เป็นนักกีฬาทีมชาติ
“ตั้งแต่จำความได้ ผมก็วนเวียนอยู่ในการเล่นของการเล่นกีฬาวูซูอยูาแล้วครับ เพราะพ่อผมเล่นกังฟูของม้ง เขาก็จะสอนตีลังกาและท่ารำมาตั้งแต่เด็กๆ ผมชอบที่มันสนุกและเท่ดี เหมือนหนังจีนกำลังภายใน แต่ตอนแรกผมจะเน้นฝึกมวยโบราณมากกว่า เพิ่งจะมาเล่นกีฬาวูซูแบบจริงจังตอนอายุ 10-11 ขวบ เพราะได้ไปฝึกซ้อมกับสมาคมกีฬาวูซูแห่งประเทศไทย และเป็นนักกีฬาทีมชาติครั้งแรกตอนซีเกมส์ ปี ค.ศ. 2015 ที่ประเทศสิงคโปร์ แข่งแบบชุดต่อสู้ (ตุ้ยเลี่ยน) ประเภททีม และยุทธลีลาฉางฉวนประเภทเดี่ยว ส่วนตอนนี้จะแข่งยุทธลีลาเป็นหลัก มีประเภทอื่นบ้างตามโอกาส”
![](https://cdn.prod.website-files.com/649174dcab676e52a64ce81a/64929fcf1371d99bc9b16088_wushu-6.jpeg)
“ซีเกมส์ 2015 เป็นรายการที่ไม่ได้รางวัลเลย แถมตอนแข่งเดี่ยวยังโดนตีล้มจนไหล่หลุด ต้องกลั้นใจหยิบอาวุธ ทำความเคารพ แล้วเดินออกจากสนามไปแบบไม่แสดงว่าตัวเองเจ็บ แต่เป็นแมตช์ที่ประทับใจมากที่สุด มันทำให้รู้ว่าฝีมือตัวเองอยู่ในระดับไหน ต้องพัฒนาตรงจุดไหนเพิ่มเติม เลยพยายามพัฒนาฝีมือตัวเองให้ดีขึ้นเรื่อยๆ”
สิ่งที่ทำให้เดินหน้าต่อ
“บางครั้งที่แพ้ ผมก็เสียใจร้องไห้ เพราะคิดว่าตัวเองน่าจะได้คะแนนดีกว่านี้ แต่สุดท้ายก็คิดได้ว่าทุกกีฬามีแพ้มีชนะ ความสำเร็จขึ้นอยู่กับหลายอย่าง ทั้งระยะเวลาในการฝึกซ้อม ทักษะของแต่ละบุคคล สรีระที่ไม่เหมือนกัน หรือพรสวรรค์ก็มีส่วน มันทำให้ต้องหันกลับมาดูตัวเอง แก้ไขในจุดบกพร่อง เพื่อพัฒนาตัวเองให้มีคุณสมบัติมากพอที่จะชนะเขา”
![](https://cdn.prod.website-files.com/649174dcab676e52a64ce81a/64929fcf1371d99bc9b1602d_wushu-7.jpeg)
เทคนิคฝึกฝีมือ
นอกจากการฝึกซ้อม 6 วันต่อสัปดาห์เหมือนนักกีฬาประเภทอื่นแล้ว โจมีเทคนิคอะไรอีกไหมที่ทำให้ฝึกฝนได้ดีขึ้น?
“เวลานั่งรถกลับบ้านหลังจากซ้อมเสร็จ ผมจะหลับตาและเปิดเพลงที่ใช้ตอนแข่ง แล้วซ้อมในความคิดไปเรื่อยๆ เหมือนเป็นการพัฒนาในจิตให้รู้ตัวเองว่ากำลังทำอะไรอยู่ เพราะในสนามจะมีเวลาแสดงให้กรรมการดูเพียงแค่ 1-3 นาทีเท่านั้น ซึ่งต้องใช้สมาธิสูงมาก ผมก็เลยฝึกแบบนี้มาตลอดครับ”
ก้าวต่อไปกับความคาดหวังสูงสุด
จากวันแรกที่เริ่มเล่นจนถึงวันนี้ โจได้พัฒนาฝีมือให้ชำนาญขึ้นเรื่อยๆ และคว้ารางวัลมามากมาย เช่น 1 เหรียญทอง (ทีม) 2 เหรียญเงิน (เดี่ยว) จากรายการ “The 10th Zhengzhou China International Shaolin Wushu Festival” อีก 1 เหรียญทองแดง (ทีม) จาก “15th World Wushu Championships” และ 2 เหรียญทอง (เดี่ยว) จาก “47th The Sun Games 2020” ฯลฯ เขาได้กลายเป็นรุ่นพี่และครูที่เทรนนักกีฬารุ่นใหม่ให้ไปแข่งขันในรายการต่างๆ ด้วยความหวังที่เขาอยากจะทำให้ได้
“ผมมีความฝันว่าอยากติด 1 ใน 3 ประเภทเดี่ยวใน World Wushu Championships และส่งต่อความรู้ให้คนรุ่นหลังสามารถก้าวข้ามเราไปให้ได้ เพื่อทำให้กีฬาวูซูเป็นที่รู้จักของคนทั่วโลก และช่วยสืบสานกีฬากับวัฒนธรรมของจีนในอีกทางหนึ่ง เพราะการจะเข้าถึงวิทยายุทธวูซูได้อย่างลึกซึ้ง ผู้เล่นจะต้องเรียนรู้วัฒนธรรมที่เป็นรากฐานด้วย”
![](https://cdn.prod.website-files.com/649174dcab676e52a64ce81a/64929fcf1371d99bc9b16083_wushu-9.jpeg)
ถ้าวันนี้มีคนสนใจจะเรียนวูซู ควรเริ่มอย่างไรบ้าง
โจกล่าวทิ้งท้ายว่า “แนะนำให้เรียนในสถาบันการศึกษาที่เปิดสอนแบบได้มาตรฐาน เพราะวูซูเป็นกีฬาที่เสี่ยงต่อความบาดเจ็บได้ง่าย ต้องมีโค้ชผู้เชี่ยวชาญดูแล แตกต่างจากไทชิหรือไท่เก๊กที่เรียนตามสวนสาธารณะได้ กีฬาวูซูนั้นไม่ได้ยาก แต่ก็ไม่ง่าย มันอยู่กึ่งกลางครับ เพราะถ้าเราตั้งใจและชื่นชอบ เราก็จะสามารถเล่นได้ดี แต่ถ้าเป็นคนที่ไม่ชอบ เขาก็จะไม่เอาเลย”
เร็วๆ นี้โจกำลังเตรียมตัวลงแข่งในรายการ World Wushu Championships ที่เขาใฝ่ฝันจะคว้าแชมป์ให้ได้ และกีฬามหาวิทยาลัยโลกที่เพิ่งมีโอกาสได้เข้าไปแข่งขันประเภทเดี่ยวเป็นครั้งแรก
สามารถติดตามและให้กำลังใจ ‘โจ แซ่ลี’ ได้ที่
Facebook: Jonathan Lee